کتیبهٔ تعمیر مسجد جامع عتیق از امام وردی بیگ (شهر شیراز، ۱۰۹۲ق)
-
شناسنامهٔ کتیبه
تاریخ: ۱۰۹۲ق
ابعاد: –
جنس: سنگ
فن اجرا: –
منقول یا غیر منقول: غیرمنقول
وابستگی جغرافیایی: استان فارس، شهر شیراز، مسجد جامع عتیق
محل نصب: پهلوی چپ منبر چوبی مسجد جامع عتیق
تزیینات: –
زبان: فارسی
نوع خط: –
تعداد سطور: ۷ سطر
نوع متن: کتیبهٔ تعمیر
نام تعمیرکننده: نواب امام وردی بیگ
نام حجار: –
شکل کتیبه: –
-
دربارهٔ کتیبه
«عمرو لیث صفاری» در سال ۲۷۶ ه.ق به فارس لشکر کشید و با قشون «الموفق بالله» خلیفه عباسی جنگید و قشون خلیفه را شکست داد و مظفر و فیروز وارد شیراز گشت و دستور داد تا به شکرانهٔ این پیروزی بنایان طرح مسجد بزرگی را در شیراز بریزند که از هر حیث بیسابقه و مجلل باشد و لذا کارگزاران او مشغول فعالیت شدند و مسجد مزبور در سال ۲۸۱ هجری قمری به اتمام رسید. بخشهایی از بنا به مرور زمان افزوده یا تعمیر شده اند.
حسینی فسایی در توصیف این کتیبه چنین مینویسد:
و در سال ۱۰۹۲ نواب امام وردى بيک خلف بيگى، والى مملكت فارس [در زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی] اين مسجد را تعميرى لايق فرمود، و تاريخ اين تعمير را در پهلوى چپ منبر چهل پله چوبى آن مسجد بر سنگى نقش کرده و تاكنون كه سال هجرت به ۱۳۰۱ رسيده است آن سنگ باقى است.
-
متن کتیبه
قرائت حسینی فسایی:
فروغ اختر همت امام ويردى بيگ // كه اقتباس كند مهر از ضميرش نور
به فهم و راى و فراست در انجمن، قانون // به عقل و دانش و فرهنگ در جهان، دستور
همان كه بسته به معمورى جهان، همت // به هر اراده چو باشد ز لطف حق منصور
ز فيض ساخته تا مسجد عتيق، آباد // شده است ورد ملک ان سعيكم مشكور
زهى بنا كه در او ميرسد ز غيب به گوش // مدام زمزمه ان ربنا لغفور
دلم ز غنچه نهان خواست سال تعميرش // چو گل به خنده خرد گفت با نشاط و سرور
بگو به يارى توفيق ذى الجلال ودود // «اساس كعبه دين شد به سعى او معمور»(۱۰۹۲)
قرائت علینقی بهروزی:
فروغ اختر همت «امام وردى بيگ» // كه اقتباس كند مهر از ضميرش نور
به فهم و راى و فراست در انجمن، قانون // به عقل و دانش و فرهنگ در جهان، دستور
همانكه بسته به معمورى جهان، همت // به هر اراده که باشد، شود ز حق منصور
ز فيض ساخته تا مسجد عتيق، آباد // شده است ورد ملک «ان سعيكم مشكور»
زهى بنا كه در او ميرسد ز غيب به گوش // مدام زمزمهٔ «ان ربنا لغفور»
دلم ز غنچه نهان خواست سال تعميرش // چو گل بخنده خرد گفت با نشاط و سرور
بگو بيارى توفيق ذى الجلال ودود // «اساس كعبه دين شد بسعى او معمور»
(الف.ی)
| کتیبه تعمیر بنا | نوع کتیبه |
| شیراز، مسجد جامع عتیق | شماره و محل نگهداری |
| فارسی | زبان |
| نوع خط | |
| شکل کتیبه | |
| - | اندازه |
| ۷ سطر | تعداد سطر |
| شعر | نوع متن |
|
بهروزی، علینقی، ۱۳۴۹، بناهای تاریخی و آثار هنری جلگهٔ شیراز، انتشارات ادارهٔ کل فرهنگ و هنر استان فارس، شیراز، صص۱۸۶-۱۹۲ حسینی فسایی، حاج میرزا، ۱۳۸۲، فارسنامه ناصری، تصحیح منصور رستگار فسایی، انتشارات امیرکبیر، تهران، ص۱۲۱۱ |
منابع |